अस का म्हणतात की स्टॉक ट्रेडिंग (Stock Trading) हा प्रत्येकाच्या नशिबाचा भाग नाही
स्टॉक ट्रेडिंग बाबत आपण जितके अधिक ज्ञान आणि माहिती प्राप्त कराल तितकीच आपल्या व्यापारात यशस्वी होण्याची शक्यता जास्त आहे.
डी के अग्रवाल यांच्या मते
स्टॉक व्यापारी बाजारपेठेतील नियमित
गुंतवणूकदारांपेक्षा एक व्यापारी वेगळी जमात असतात. ते समभागात त्वरित किंमतीत होणाऱ्या बदलांमुळे नफा मिळविण्यासाठी धोरणे
वापरत आणि सक्रियपणे बाजारात गुंततात. व्यापारातील
यशासाठी आवश्यक असलेल्या बाबी आणि वैयक्तिक शिस्त आणि लक्ष यांच्यासह व्यवहाराशी
संबंधित वित्तविषयक तपशीलवार समज ठेवतात.
दुसऱ्या शब्दांत सांगायच म्हणजे,
शिस्त, समर्पण, शिक्षण
आणि अनुभव स्टॉक ट्रेडिंगमध्ये यशस्वी होण्यासाठी मुख्य घटक आहेत.
तर,
व्यापारी होण्यासाठी काय करावं लागतं?
एक चांगला व्यापारी होण्यासाठी सक्षम होण्यासाठी त्याच्यात काही
अत्यावश्यक नियम काय आहेत ज्यात एखाद्याला त्याच्यामध्ये आत्मसात करणे आवश्यक आहे.
सर्वप्रथम आणि हे सर्वात महत्वाचे आहे
की ट्रेडिंग हा एक व्यवसाय आहे हे स्पष्ट केले पाहिजे,
ट्रेडिंग करण म्हणजे जुगार नाही. एक व्यापारी त्याच्या व्यवसायांकडे
गंभीर व्यवसाय म्हणून पाहतो. बाजारावर पैज लावणे आणि
व्यापार करणे यामध्ये एक लवचिकता आहे. ट्रेडिंगला
तांत्रिक विश्लेषण आणि गणिताच्या गणनेची अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे.
ज्ञान या डोमेनमधील यशाचे एक छुपे रहस्य आहे. आयुष्यातील कोणत्याही गोष्टीप्रमाणेच, जितके जास्त
ज्ञान आणि माहिती मिळेल तितकेच आपल्या व्यापारात यशस्वी होण्याची शक्यता जास्त
आहे. तर्कसंगतता आणि कारण स्टॉक ट्रेडिंगसाठी आवश्यक
आहे.
व्यवसायात एक जुनी म्हण आहे: ‘जर
तुम्ही योजना आखण्यात अपयशी ठरलात तर तुम्ही अपयशी ठरता.’ हे वाईट वाटेल पण
व्यापाऱ्यानी या शब्दांचे पालन केले पाहिजे. ट्रेडिंग
योजना ही मूलत: एक चौकट असते जी व्यापार्यांना बाजारातील संपूर्ण प्रक्रियेस
मार्गदर्शन करते. या योजनेत अशी परिस्थिती निश्चित
केली जाते की ज्या अंतर्गत एखादा व्यापार प्रवेश करेल, बाजारपेठ
ओळखेल, व्यापारातून बाहेर पडाल आणि मार्गावर जोखीम
व्यवस्थापित करेल. अशा प्रकारे, व्यापारातून
कधी बाहेर पडायचे हे जाणून घेणे तितकेच महत्वाचे आहे की एखाद्या स्थानामध्ये कधी
प्रवेश करावे.
व्यापार भावनिक रोलर-कोस्टर असू शकतो. म्हणून तणावमुक्त रहाणे महत्वाचे आहे. बर्याच नवशिक्या व्यापारी त्या भावनिक रोलर-कोस्टरवर विजय मिळवतात आणि एका विजयानंतर जगातील वरच्या भागावर स्वतःला पाहणं आणि तोट्यात गेल्यानंतर. तर, एकूणच तणावाची पातळी जितकी कमी असेल तितकीच तुम्हाला व्यापार करताना अवांछित शिखर भावना जाणवण्याची शक्यता कमी असते.
त्याच वेळी, व्यापार
कधीकधी खूप कंटाळवाणे क्रिया असू शकते. योग्य संधीची
वाट पाहता तुम्ही धीर धरणे आवश्यक आहे. नेहमी लक्षात
ठेवण्याचा आणखी एक सुवर्ण नियम आहे: ‘आपणास गमावू शकणार्या पैशातून कधीही व्यापार
करु नका.’ आपत्कालीन पैशाने व्यापार केल्याने आपण भावनिकरित्या जुळण्याची शक्यता
वाढेल. हे आपणास धोकादायक स्थितीत टाकू शकते आणि
असमंजसपणाचे निर्णय घेण्यास भाग पाडेल.
एखाद्या नुकसानाचा पराभव केल्यासारखे
आपल्याला वाटू शकते, ही महत्त्वाची बाब म्हणजे आपण तोट्यावर कशी
प्रतिक्रिया देतो. तोटा स्वतःहूनही अधिक महत्वाचा आहे.
जेव्हा आपण आपले नुकसान स्वीकारता आणि त्यापासून शिकता तेव्हा आपण
आपले नुकसान कमी करण्यास सक्षम असल्याचे आढळेल. चांगले
व्यापार करण्यासाठी आपली कौशल्ये शिकण्यासाठी आणि विकसित करण्यासाठी प्रेरणा
म्हणून आपले नुकसान वापरा. कबूल करा की तोटा हा व्यापाराचा
एक भाग आहे; त्यांना स्वीकारा, त्यांच्याकडून
शिका आणि पुढे जा.
कोणीतरी बरोबर सांगितले आहे की ‘व्यापार हा प्रत्येकाचा चहाचा कप नाही’. एक यशस्वी व्यापारी नेहमीच व्यापारातील तोटे हाताने हाताळतो. यशस्वी व्यापारी तोटा शिकण्याचा आणि त्यांचा व्यापार सुधारण्याची संधी मानतात. यशस्वी व्यापारी होण्यासाठी आपण आपल्या जोखीम प्रोफाइलसह व्यापार धोरण सामंजस्य करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.
एवढेच लक्षात असू द्या की, बाजारपेठ तुमच्यासाठी नाही किंवा तुमच्याविरूद्ध नाही. बाजार फक्त व्यापार हेच आहे!